Binnen de praktijk krijg ik steeds vaker te maken met mensen die fibromyalgie hebben, een complexe chronische aandoening die veel mensen treft. Wijdverspreide pijn die maar niet wil overgaan, slaapproblemen en vermoeidheid zijn de voornaamste kenmerken van fibromyalgie. Door steeds meer onderzoek komt er meer erkenning voor deze aandoening, maar ondanks toenemende kennis blijft het stellen van de diagnose nog altijd lastig en loopt vaak veel vertraging op.
Wat is fibromyalgie nou eigenlijk? En wat kan een fysiotherapeut betekenen? In deze blog vertel ik je alles wat je moet weten over de klachten en symptomen die bij fibromyalgie horen.
Wat is fibromyalgie?
Fibromyalgie wordt ook wel een centraal sensitisatiesyndroom genoemd. Dit betekent dat het zenuwstelsel van de patiënt overgevoelig is voor prikkels die bij andere mensen geen pijn of ongemak veroorzaken. Door wetenschappers wordt gedacht dat de hersenen en het ruggenmerg pijnsignalen op een verstoorde manier verwerken, waardoor er sprake is van een versterkte pijnervaring. Eerst werd gedacht dat fibromyalgie onder de reumatische aandoeningen viel. In tegenstelling tot reumatische artritis, is er bij fibromyalgie geen sprake van ontstekingen of schade aan spieren of gewrichten. Hierdoor is de diagnose moeilijk te stellen.
De belangrijkste symptomen bij fibromyalgie
Klachten bij fibromyalgie kunnen sterk van persoon tot persoon verschillen. Hieronder komt een opsomming van de meest voorkomende symptomen van fibromyalgie:
- Pijn: de pijn die vaak wordt ervaren, is wijdverspreid over het lichaam. Regelmatig wordt er een constante, doffe pijn beschreven die in het hele lichaam voorkomt.
- Chronische vermoeidheid: veel patiënten ervaren extreme vermoeidheid. Ondanks voldoende slaap of rust neemt deze vermoeidheid niet af. Dit heeft grote impact op het dagelijks functioneren van de patiënt.
- Slaapstoornissen: hierbij gaat het vooral om problemen met in slaap vallen of doorslapen; mensen met fibromyalgie worden vaak wakker met het gevoel alsof ze niet geslapen hebben. Dit komt door verstoring van de slaapcyclus, meestal als gevolg van de pijn die men ervaart.
- Cognitieve problemen: door een combinatie van bovenstaande problemen krijgen patiënten vaak te maken met concentratie- en geheugenproblemen. Het onthouden van informatie of het focussen op een taak is daardoor lastig.
- Andere symptomen: er is een groot scala aan andere klachten die vaak samen met bovenstaande problemen gerapporteerd worden. Veel patiënten ervaren hoofdpijn, prikkelbare darmen, depressie, angst en overgevoeligheid voor temperatuur of licht.
Wellicht zijn er nog andere symptomen die ik niet benoemd heb, maar dit overzicht geeft de belangrijkste klachten weer die in onderzoeken naar voren zijn gekomen.
Diagnose en behandeling bij fibromyalgie
Omdat er geen ontstekingen in het bloed zichtbaar zijn en beeldvormend onderzoek geen afwijkingen toont, is het stellen van een diagnose lastig. Daarom wordt de diagnose door een arts gesteld aan de hand van de klachtengeschiedenis van de patiënt, de klinische symptomen die de patiënt ervaart en een lichamelijk onderzoek om vergelijkbare symptomen uit te sluiten.
Voor de behandeling van fibromyalgie moet er gebruik worden gemaakt van een multidisciplinair team. Behandeling is er vooral op gericht om de symptomen te verlichten en daarmee de kwaliteit van leven te verbeteren. Om resultaten te bereiken kan er gebruik worden gemaakt van medicatie. Als patiënt kun je ervoor kiezen om bepaalde behandelingen wel en niet te volgen.
Volg je Fysio & Fit Heerenveen al op Instagram?
Lees ook: Vitaminen en mineralen bij vermoeidheid
Wat kan de fysiotherapeut betekenen?
Bij fibromyalgie is het belangrijk om frequent, matig intensief te bewegen. Fysiotherapeuten kunnen adviseren in deze vormen van activiteiten. Elke dag een stuk wandelen, zwemmen of ontspanningsoefeningen uitvoeren kan leiden tot vermindering van de pijn, waardoor de algemene fitheid toe kan nemen. In sommige gevallen zijn er oefengroepen bij een fysiotherapeut. Daar kun je onder begeleiding oefeningen doen.
Naast oefentherapie kun je bij de fysiotherapeut terecht voor behandeling van het lichaam. Afhankelijk van de patiënt wordt er tijdens de behandeling gekeken waar diegene op dat moment het meeste baat bij heeft. Het kan dus zijn dat je de ene keer meer behoefte hebt aan een massage ter ontspanning van de spieren. De andere keer kan een behandeling bestaan uit het corrigeren van scheefstanden van het lichaam. Wanneer er een probleem in het skelet zit, kan dit bij iemand met fibromyalgie nog sterker invloed hebben op de klachten.
Naast fysiotherapie kan er gekozen worden voor medicatie zoals pijnstillers, spierontspanners of antidepressiva. Dit gaat allemaal in overleg met specialisten. Daarnaast kan yoga of mindfulness in sommige gevallen uitkomst bieden in het verminderen van klachten.
In tegenstelling tot wat men eerder dacht, is fibromyalgie geen ontsteking en kan het daardoor moeilijk gediagnosticeerd worden. Door een verhoogd alarmsysteem in het lichaam, worden prikkels verkeerd geïnterpreteerd en ontstaan er klachten, terwijl er geen duidelijke oorzaak voor deze problemen is. Vermoeidheid, pijn in het gehele lichaam en slaapstoornissen kunnen samen leiden tot cognitieve problemen. Dit alles heeft veel impact op het dagelijks leven. De kwaliteit van leven wordt hierdoor sterk beïnvloed. Door de diversiteit van klachten is er tot nu toe nog geen goede behandeling mogelijk, omdat klachten per persoon sterk verschillen. Diverse therapieën kunnen wel verlichting van de symptomen bieden.
Heb je vaak last van vastzittende spieren? Er zijn meerdere redenen waarom je klachten kunt ervaren. Neem contact op met een specialist en laat je klachten onderzoeken.