Persoonlijk heb ik nog nooit een marathon gelopen. Het rennen van 42,195 kilometer is niet aan mij besteed. In mijn omgeving hoor ik wel steeds vaker mensen die zich tot doel stellen om één keer in hun leven een marathon te lopen. Dit vereist veel fysieke inspanning en vergt veel van je lichaam. Maar wat gebeurt er allemaal in je lichaam tussen de start en finish van een marathon?
Hoe wordt je lichaam voorzien van brandstof voor een marathon?
Wanneer je goed voorbereid bent voor de marathon, heb je waarschijnlijk al heel wat kilometers hardgelopen en heb je aanpassingen gedaan in je voeding. Hierdoor heb je extra energie opgeslagen in de vorm van vetten.
In eerste instantie gebruikt je lichaam voornamelijk koolhydraten, opgeslagen als glycogeen in je spieren en lever. Glycogeen is een snel beschikbare energiebron. Naarmate de kilometers vorderen, beginnen je glycogeenvoorraden echter op te raken; meestal na dertig kilometer. Men spreekt dan wel van ‘de man met de hamer’. Plotseling lijkt al je energie verdwenen.
Op dat moment schakelt je lichaam over op vetverbranding. Hoewel vetten een veel grotere energievoorraad vormen, leveren ze trager bruikbare energie. Hierdoor ervaar je dus een enorme daling in je snelheid en energieniveau. Training voorafgaand aan de marathon is er dus op onder andere gericht om je lichaam efficiënter vetten te laten verbranden.
Vergt een marathon ook mentale kracht?
Een marathon is niet alleen een fysieke, maar ook een mentale strijd. Ook je hersenen krijgen het zwaar door de lichamelijke belasting. Tijdens een marathon voel je voortdurend de impact van het hardlopen; het gebrek aan glycogeen en de toenemende pijn leiden tot een gevoel van totale uitputting.
Gelukkig komen er endorfines vrij; natuurlijke pijnstillers die ook bekend staan als de hormonen die de runner’s high veroorzaken. Ze helpen je door de pijn heen te gaan en dus de finish te bereiken. Daarnaast moet je wilskracht hebben en jezelf mentaal kunnen pushen om door te gaan tot het einde van de marathon.
Wat gebeurt er met je spieren en gewrichten tijdens een marathon?
Je spieren krijgen het zwaar tijdens een marathon. Door de inspanning ontstaan er microscopische scheurtjes in de spiervezels. Hierdoor ligt pijn en stijfheid tijdens de race al op de loer. Je gewrichten, pezen en botten moeten daarnaast ruim 42 kilometer lang enorme klappen incasseren. Deze duizenden stappen kunnen leiden tot ontstekingen en soms zelfs tot stressfracturen. Deze fracturen ontstaan alleen wanneer het lichaam niet goed voorbereid is op de inspanning die het moet leveren.
Volg je Fysio & Fit Heerenveen al op Instagram?
Lees ook: Vitaminen en mineralen bij vermoeidheid
Wat gebeurt er na de finish?
Vanaf de finishlijn begint de herstelfase. Bij veel mensen is het lichaam op dat moment volledig uitgeput. Zorg na de inspanning voor een goede cooling-down en vul je vocht en energie aan door goed te eten en te drinken. De inspanning zorgt voor een enorme ontstekingsreactie in het lichaam. Deze duurt enkele dagen tot weken, afhankelijk van je conditie en herstellend vermogen. Houd er rekening mee dat je immuunsysteem verzwakt tijdens de herstelperiode, waardoor je sneller ziek kunt worden.
Voor een marathon is het belangrijk dat je je goed voorbereid. Hierbij moet je denken aan rust en herstel tijdens je training en de juiste voeding. Maak een passend trainingsschema, waarbij je goed luistert naar de signalen van je lichaam. Na afloop van de marathon blijft het even essentieel om je lichaam de juiste zorg te geven als in de periode voorafgaand aan de race. Met de juiste voorbereiding en nazorg haal je niet alleen de finish, maar geniet je ook optimaal van de prestatie.
Tijdens de marathon kun je veel ongemakken ervaren. Ervaar je veel lichamelijke klachten na de finish? Dan is het verstandig om contact op te nemen met een fysiotherapeut of met een specialist.