In mijn fysiopraktijk zie ik vaak patiënten met hoofdpijnklachten en spierpijn door slaaptekort. Soms gaan vermoeidheid, een gebrek aan energie en concentratiestoornissen gepaard met dit probleem. Bij het in balans brengen van het lichaam verdwijnen deze klachten over het algemeen weer. Bij een deel van deze mensen hoor ik echter dat ze slecht slapen en dat hun partners klagen dat zij af en toe stoppen met ademhalen. Deze hapering of ademstop noemen we apneu. Maar wat is slaapapneu en wat voor impact heeft het op je lichaam?
Disclaimer: de informatie in deze blog is samengesteld uit teksten van slaapklinieken. Ik ben geen specialist op het gebied van slaapapneu en stel op dit gebied geen diagnoses. Denk je dat jij te maken hebt met slaapapneu? Laat je dan onderzoeken door een deskundige.
Wat is slaapapneu?
Het tijdelijk stoppen of aanzienlijk verminderen van de ademhaling tijdens het slapen wordt slaapapneu genoemd. Er zijn voorwaarden waaraan een ademstop moet voldoen. Zo zijn er minimaal vijf apneus per uur en duurt een ademstop minimaal tien seconden. De reden dat de adem stokt, kan verschillend zijn. De bijbehorende klachten en gezondheidsrisico’s zijn hetzelfde.
Obstructief slaapapneu (OSA of OSAS)
Bij Obstructief Slaap Apneu worden de luchtwegen tijdelijk geblokkeerd. Dit kan door de tong, amandelen, het zachte deel van het gehemelte of het strottenklepje veroorzaakt worden. Door het afsluiten van de luchtweg kun je niet ademen. Hierdoor ontstaat er een alarmsignaal dat naar de hersenen wordt gestuurd, zodat de luchtwegen geopend worden. Hierdoor komt de ademhaling weer tot stand en komen de hersenen weer tot rust. Ben jij degene die slaapt? Dan heb je zelf niets in de gaten, maar dit alarmsignaal zorgt wel degelijk voor een sterk verstoorde slaap.
Centraal Slaapapneu (CSA)
Centraal Slaap Apneu ontstaat als de ademhalingsspieren geen signaal krijgen van de hersenen om te bewegen. In dit geval is er geen obstructie, maar er vindt ook geen ademhaling plaats. Er is dus ook sprake van slaapapneu en net als bij OSA leidt dit tot een sterk verstoorde slaap. Vaak komt deze vorm van apneu voor in combinatie met andere ziektebeelden als neurologische spierziekten, een herseninfarct of hartfalen. Het komt ook voor bij mensen die verdovende middelen gebruiken.
Wat zijn de gezondheidsrisico’s?
Een symptoom dat vaak door partners opgemerkt wordt is luid snurken, het tijdelijk wegvallen van de ademhaling en het opnieuw opstarten van de ademhaling. Het wegvallen van de ademhaling voor minimaal tien seconden en daarna snakken naar adem voordat het ademen weer begint, wordt vaak als beangstigend bestempeld door partners.
Door verstoringen van de slaap die meerdere keren per uur plaatsvinden, komt het lichaam niet goed tot rust. Herstel van het lichaam wil daardoor niet goed tot stand komen. Door alle verstoringen in de slaap wordt iemand vermoeid wakker, heeft diegene weinig energie en voelt zich de gehele dag vermoeid en/of slaperig. Er wordt geklaagd over ochtendhoofdpijn die gaandeweg de dag verdwijnt. Sommige patiënten worden regelmatig wakker om te plassen, hebben een droge mond en eventueel een pijnlijke keel.
Doordat er onvoldoende rust tot stand komt wordt iemand geprikkeld, wat resulteert in een slecht humeur en stemmingswisselingen. Daarnaast treden concentratie- en geheugenproblemen op, wat op de langere termijn tot vergeetachtigheid leidt. Hierdoor ben je minder alert en kun je sneller ongelukken veroorzaken.
Bij een sterk verstoorde nacht liggen hartkloppingen en een hoge bloeddruk op de loer. Ademstops zorgen voor een verlaagd zuurstofgehalte in het bloed. Dit kan bijdragen aan een verminderde doorbloeding en resulteert in potentiële risico’s voor het hart- en vaatstelsel, evenals in spierpijnklachten.
Uiteindelijk is het dagelijks leven van iemand met slaapapneu zo sterk verstoord, dat depressie en angst kunnen ontstaan. Naast dat slaapapneu impact heeft op de persoon in kwestie, wordt de partner ook de dupe van alle eerder genoemde klachten.
Hoe kun je slaapapneu herkennen?
Het is makkelijker om slaapapneu te herkennen, wanneer iemand een partner heeft. Zoals eerder beschreven, is het wegvallen van de ademhaling en het met snakken terugkeren van de ademhaling beangstigend. Daarnaast kan de partner klagen over luid gesnurk. In zo’n geval is het verstandig om bij de huisarts langs te gaan om dit te laten onderzoeken.
Het kan lastig zijn om slaapapneu als zodanig te herkennen en te diagnosticeren als je alleen bent. Je hebt namelijk niemand die je op bepaalde zaken wijst. Bepaalde symptomen kunnen ook op een andere oorzaak wijzen. Wanneer je alleen bent, is het verstandig om te letten op de combinatie van vermoeidheid en slaperigheid overdag na een onrustige nacht. Schrik je regelmatig wakker met een verstikkingsgevoel of heb je onrustige benen? Heb je veel last van nachtmerries? Dan kun je altijd aan de bel trekken bij de huisarts. Wanneer je een vermoeden hebt dat je slaapapneu hebt, kan dit een aanleiding zijn om er onderzoek naar te laten doen.
Apneu is een stopzetting van de ademhaling die minimaal vijf keer per uur tot stand komt. Deze ademstop duurt minimaal tien seconden. Bijbehorende symptomen zijn altijd direct te linken aan dit probleem. Door deze aandoening ontstaan zowel fysieke als mentale klachten, die veel problemen in het dagelijks leven kunnen veroorzaken.
Herken jij jezelf of iemand in jouw omgeving met vergelijkbare symptomen? Laat onderzoek doen naar die klachten. Doorlopen met deze lichamelijke klachten kan een grote impact op het lichaam hebben. Maak een afspraak met een specialist.