Het overkomt ons allemaal weleens dat we onze handen in elkaar hebben, ons uitrekken en een knakkend geluid van onze vingers horen. Dat voelt natuurlijk lekker, maar er gaat een verhaal rond dat knakken slecht is voor je gewrichten. Maar is dat eigenlijk wel waar? Om deze vraag te behandelen, neem ik je mee in de anatomie van de handen en specifiek de vingers.
De vingers bestaan uit meerdere gewrichten. Je knokkels zijn de metacarpophalangeale (MCP) gewrichten. Hier komen de middenhandsbeentjes en de eerste vingerkootjes bij elkaar. Het gewricht tussen de topjes van je vingers en de MCP zijn de proximale interphalangeale (PIP) gewrichten. Het gewricht dat het dichtst bij je vingertop zit is het distale interphalangeale (DIP) gewricht.
Wanneer je een anatomisch plaatje van de hand erbij pakt, zie je dat er vanuit de onderarm allemaal pezen over de genoemde gewrichten lopen. Ze hebben een soort verbinding op de gewrichten van fibreus materiaal. Binnen dit kapsel zit een membraan dat het synoviaalmembraan wordt genoemd. Deze membraan produceert een vloeistof die de vingers makkelijker laat bewegen. Deze vloeistof heeft een consistentie vergelijkbaar met het eiwit van een ei.
Op de uiteinden van de botten in je vinger zit een soort kraakbeen die heel glibberig is. De synoviale vloeistof zorgt ervoor dat deze uiteinden goed over elkaar heen bewegen en er geen wrijving ontstaat. Deze vloeistof speelt een belangrijke rol bij het knakken van je vingers.
Er zitten verschillende gassen in de synoviale vloeistof. Door het bewegen van je vingers verandert de samenstelling van deze vloeistof, maar ook de ruimte binnen het gewricht. Door de veranderingen binnen het gewricht ontstaan er bellen. In 2015 deed Kawchuck samen met collega’s real-time MRI onderzoek van knakkende vingers. Hieruit bleek dat het knakkende geluid samenvalt met de vorming van een holte/bel in de synoviale vloeistof.
In 2018 maakten Chandran Suja en Barakat een wiskundig model om het knakkende geluid te verklaren. Dit model laat zien dat het kapotgaan van de bellen in de vloeistof het knakkende geluid veroorzaakt. Ondanks dat er al zestig jaar onderzoek wordt gedaan naar dit fenomeen, komen onderzoekers niet tot consensus over wat er precies gebeurt. Waarschijnlijk spelen beide mechanismen een rol bij het ontstaan van het knakkende geluid.
Het is wel duidelijk dat nieuwe gasbellen zich pas na ongeveer 15 tot 20 minuten opnieuw vormen. Daarom is het ook niet mogelijk om direct na het knakgeluid opnieuw hetzelfde effect op te wekken.
Volg je Fysio & Fit Heerenveen al op Instagram?
Lees ook: Wat kost fysiotherapie zonder verzekering?
De vraag is: kan het kwaad om je vingers te knakken? Onderzoek naar vingers knakken laat zien dat er geen directe relatie bestaat tussen dit fenomeen en gewrichtsslijtage. Echter moet je er wel rekening mee houden hoe je je vinger knakt. Door regelmatig je vingers te knakken, zet je wel rek op de banden, pezen en kapsels rond de vingers. Hoe vaker je dit doet, hoe groter de beweeglijkheid van deze gewrichten kan worden, maar er is geen bewijs dat dit blijvend is. Daarnaast speelt de manier waarop je je vingers knakt ook een rol. Het is beter om een rechte trekkracht toe te passen in plaats van je vingers te buigen.
Van nature zijn er mensen die te maken hebben met hypermobiliteit. Deze mensen hebben soepelere banden en kapsels en hebben daardoor vaker de neiging om hun vingers te knakken. De gewrichten krijgen namelijk makkelijker de ruimte om gasbellen te vormen. Wanneer zij geen knakjes kunnen ervaren, voelen de gewrichten stijf aan. Er is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs dat een normaal gewricht puur door het knakken permanent hypermobiel wordt.
Het kan dus geen kwaad om je vingers af en toe te laten knakken. Door drukverschil in de synoviale vloeistof ontstaat het knakkende geluid dat we horen. Toch is het aan te raden om de manier van knakken aan te passen, zodat je onnodige belasting van de gewrichten voorkomt.
Heb je klachten of wil je meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op.
De oorspronkelijke blogpost werd op 10 april 2024 gepubliceerd en is op 10 juni 2026 geüpdatet.